پیام های آموزشی کانال تلگرام t.me/KnowledgePlus در سال 1397

(لطفا از کپی کردن مطالب بدون ذکر منبع خودداری کنید)


-
ترتیب ارسال بیت های دیتا در سه نوع ارتباط سریال:
- در ارتباط USART در هنگام ارسال دیتا ابتدا بیت با ارزش کمتر (LSB) ارسال می شود.
- در ارتباط I2C در هنگام ارسال دیتا ابتدا بیت با ارزش بیشتر (MSB) ارسال می شود.
- در ارتباط SPI بسته به تنظیم رجیسترها ترتیب ارسال بیت ها قابل تنظیم است و هر دو حالت ارسال LSB یا MSB در ابتدا قابل فعال سازی است.


یک برنامه اجرایی برای کسب مهارت در برنامه نویسی میکروکنترلر:
فرض کنیم با استفاده از مواد اولیه و ابزار پخت و پز بخواهیم غذاهای خوشمزه ای را طبخ کنیم. حال اگر آشپز ماهری وجود نداشته باشد که بداند چه مقداری از مواد را با چه ترکیبی و برای چه مدت زمانی باید بپزد آیا صرف وجود بهترین اجاق گاز و بهترین قابلمه و بهترین مواد اولیه بدون وجود آن آشپز ماهر برای ما منجر به تهیه غذایی خواهد شد؟ در عرصه برنامه نویسی میکروکنترلر هم شبیه این مثال برقرار است و تهیه ابزارهای نرم افزاری و سخت افزاری قوی به تنهایی مشکلی را حل نمی کند و شرط لازم برای به نتیجه رساندن بسیاری از پروژه ها مهارت در کدنویسی است.
از آنجایی که افزایش مهارت از طریق انجام صورت مسئله های مختلف و پیاده سازی الگوریتم ها و فلوچارت ها محقق می شود، مطابق نظرسنجی که قبلا قرار داده شد و تعداد قابل توجهی از مخاطبین هم در مورد آن ابراز علاقه کردند، در آینده صورت مسئله هایی در سطوح مختلف از نظر سختی مبتنی بر سخت افزارهای ساده مطرح می شود و بعد از مدتی سورسی که همان کار را انجام دهد در سایت و کانال قرار داده می شود.
-

تمرین برنامه نویسی میکروکنترلر:
سطح تمرین: ساده
در سخت افزاری مبتنی بر یک صفحه کلید ماتریسی 4x3 و یک LCD کاراکتری، برنامه ای بنویسید که در ابتدا یک پسورد 8 رقمی با اعداد را از طریق صفحه کلید دریافت کند و در صورت صحیح بودن پسورد، پیامی روی LCD نمایش داده شود و بعد از 3 ثانیه مجددا وارد مرحله تایپ پسورد شوذ. 10 کلید به عنوان اعداد 0 تا 9 و یک کلید به عنوان Backspace و یک کلید هم به عنوان Enter تعریف می شوند. بعد از هر بار فشار دادن Enter مقدار پسورد بررسی می شود و در صورت صحیح نبودن، پیغام خطایی به مدت سه ثانیه روی LCD نمایش داده می شود. کلید Backspace هم برای پاک کردن کاراکترها در هنگام تایپ به کار می رود. برای انجام این تمرین از هر نوع سخت افزار و میکروکنترلری که در دسترس باشد می تواند استفاده شود و مهم نحوه کدنویسی است که منجر به این عملکرد شود.
-

داستانی واقعی از تولید یک محصول الکترونیکی:
برای صرفه جویی در زمان و به اصطلاح دوباره اختراع نکردن چرخ، تصمیم گرفته شد یک سخت افزار وارداتی که توسط نمایندگی در ایران عرضه میشد خریداری شود. در مراجعه به آن شرکت و بعد از مقداری بحث فنی در مورد جزییات سخت افزار، شرکت برای فروش محصول خود شروع به سنگ اندازی کرد و شرایط سختی را گذاشت که مثلا این سخت افزار را به تنهایی نمی فروشیم و باید چند مورد دیگر هم با آن خریداری شود. وقتی علت این رفتار از آنها سوال شد گفتند که حقیقتش این است که ما متوجه شدیم که با افراد فنی طرف هستیم و بنا به معذورات خود مایل نیستیم به چنین کسانی محصول خود را بفروشیم. این برخورد منجر به این شد که چرخ از نو اختراع شود و بدون هرگونه اطلاع از ماهیت آن سخت افزار وارداتی و تنها با تکیه به دانش فنی، سخت افزاری ساخته شد که همان عملکرد مورد نیاز را به نحو احسن و حتی با امکانات خاصی متناسب با نیاز صورت مسئله انجام می داد. بعد از گذشت زمان کافی و اثبات کارایی محصول جدید کار به جایی رسید که روزی مدیر آن شرکت وارد کننده شخصا مراجعه کرد و درخواست کرد که از سخت افزاری که وارد می کنند با شرایط پیشنهادی خوب استفاده شود. اما پاسخی که دریافت کرد فقط تشکر بود از بابت اینکه با امتناع از فروش محصولش فرصتی را برای طراحی یک سخت افزار جایگزین با دانش فنی داخلی ایجاد کرد و برخوردش سبب شد که نیاز به خرید محصولی که انحصار فروشش در دست آن شرکت بود به کلی برطرف گردد.

-
توصیه ای که در ادامه نوشته می شود تنها یک تجربه شخصی آزمایش شده است و در مورد مبنای علمی آن باید افراد صاحب صلاحیت در پزشکی اظهار نظر کنند. هر چند که با یک جستجوی ساده می توان مطالب زیادی را یافت که تایید کننده این تجربه موفق است.
اگر می خواهید توان ذهنی خود را برای تجزیه و تحلیل و نوشتن کدها و برنامه های پیچیده و طولانی حفظ کنید و با گذشت زمان به وضعیتی دچار نشوید که احساس کنید دیگر آن کشش و حوصله سابق را برای کار کشیدن از مغز خود ندارید، از خوردن قند و شکر و هر نوع خوراکی مانند شیرینی و نوشابه و بستنی و ... که شکر در آن وجود داشته باشد جدا خودداری کنید و از شیرینی های طبیعی مثل خرما و عسل و نظایر آن استفاده کنید.
-
اگر از نوسانات شدید در قیمت دلار دچار نگرانی و اضطراب شده اید کاملا حق دارید. اما از منظر دیدن بخش پر لیوان، فرصت های کاری جدید و بازارهایی را که می تواند برای یک متخصص و تولیدکننده داخلی در رشته الکترونیک بعد از به تعادل رسیدن قیمت ها به دلیل گران تر شدن برخی محصولات وارداتی ایجاد شود از هم اکنون شناسایی کنید و روی آنها کار کنید.
-
پیاده سازی مشتق و انتگرال در برنامه نویسی:
فرض کنیم نمونه های متوالی از دیتا در فاصله زمانی dtدر آرایه ای ذخیره شده باشند. اگر R1 مقدار نمونه در زمان t1 و R0 مقدار نمونه قبل از آن در زمان t0 باشد:
Derivative(t1)=(R1-R0)/dt
به زبان ساده، مشتق در زمان t1 برابر است با تفاضل دو نمونه متوالی در زمانهای t1 و t0 تقسیم بر زمان نمونه برداری.
Integral(t1)=(R1+R0).dt/2 + Integral(t0)
به زبان ساده، انتگرال تا زمان t1 برابر است با میانگین دو نمونه متوالی در زمانهای t1 و t0 ضرب در زمان نمونه برداری به علاوه انتگرال محاسبه شده تا زمان t0. جمله دوم در اولین مرحله از محاسبه برابر با مقدار اولیه انتگرال است.
-
فرض کنیم که اعلام شود از این تاریخ به بعد منبع تغذیه آزمایشگاهی یا تابلوی کنترل آسانسور یا دستگاه جوش یا کوره القایی یا سیستم نوبت دهی یا کنترلر آبیاری یا ساعت حضور و غیاب یا هر سیستم و محصول دیگری که در کشور تولید می شود به دلیل تحریم ها نمی توانیم از خارج وارد کنیم و دیگر به ما نمی فروشند. آیا این محدودیت مشکل حادی را برای ما ایجاد می کند و در کار خود در می مانیم و فعالیت های مرتبط با این محصولات تعطیل می شوند؟ واضح است که به دلیل تولید چنین محصولاتی در داخل پاسخ منفی است. حالا فرض کنیم که اعلام شود ورود کلیه قطعات الکترونیک و آی سی و ماژول های الکترونیکی یا مثلا ورود هر نوع اسیلوسکوپ، دستگاه های اندازه گیری پیشرفته یا حتی لپ تاپ و تبلت و گوشی موبایل و کامپیوتر و نظایر آن به دلیل تحریم ممنوع است. در این شرایط چطور آیا باز هم برای ما مشکلی ایجاد نمی شود؟ بر اساس این دو نوع مثال آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که با توجه به واقعیت های جاری و فارغ از تئوری هایی که حداقل در جایی که ما زندگی می کنیم کاربرد چندانی ندارند، هر چیزی را که ما خودمان بسازیم و هر نرم افزاری را که بنویسیم نوعی قدرت و حاشیه امن در اقتصاد ما ایجاد می کند و معضلاتی مانند تحریم کمتر روی اساس آنها اثر می گذارد؟ و در نقطه مقابل چیزهایی را که وارد می کنیم و معادل داخلی هم برای آنها وجود ندارد، برای ما جنبه گلوگاه پیدا می کنند و عدم تامین آنها می تواند منجر به فلج شدن برخی امور شود. البته بحث های مفصلی در این رابطه مطرح می شود که تولید "هرچیزی" توسط "هرجایی" به دلایل متعدد می تواند به صرفه و عقلانی و اقتصادی و حتی مقدور نباشد. مثل همان بحث معروف کشت هندوانه و آبی که بابت آن مصرف می شود، در اقلیمی که کمبود شدید آب در آن وجود دارد. اما حداقل در عرصه برق و الکترونیک موارد بیشماری هست که می توانیم بسازیم و انجام آنها فعلا روی زمین مانده است.
-
دوستی نقل می کرد که با چشم خود در چین دیده که افراد متقلب چاپ روی میکروکنترلر ارزان تری مثل ATmega64 را به شماره گران تری با پین های مشابه مثل ATmega128 تغییر می داده اند تا آن را گران تر بفروشند.
-
قابل توجه نهادهای اقتصادی تصمیم گیر مانند گمرک و بانک مرکزی:
1- اکثر قریب به اتفاق قطعات الکترونیک در کشور تولید نمی شوند و تکنولوژی تولید آنها هم در داخل وجود ندارد.
2- مصرف این قطعات منحصر به تولید مدارات و محصولات یا تعمیر دستگاه ها و بردها در داخل کشور است و مصرف دیگری ندارند. بنابراین قطعات الکترونیک کالاهای لوکس و تجملی نیستند و ارزی هم که بابت آنها خارج می شود تنها به تولید داخلی و اشتغال مولد کمک می کند.
3- مانع تراشی و تدوین ضوابط و قوانینی که مانع ورود قطعات الکترونیک می شود به معنای زدن تیشه به ریشه تولید داخلی است و اگر امسال سال حمایت از کالای ایرانی اعلام شده، چنین رویکردی تاثیری کاملا مخالف با این شعار در مورد محصولات الکترونیکی تولید داخل و بازار کار این رشته خواهد داشت.

-
تصحیح دو تلفظ درباره میکروکنترلرها:
در انواع فیلم های موجود به زبان انگلیسی قابل مشاهده است که میکروکنترلرهای مبتنی بر هسته ARM را "آرم" و میکروکنترلرهای PIC را "پیک" تلفظ می کنند و تلفظ های "ای آر ام" و "پی آی سی" در گفتار به زبان انگلیسی مرسوم نیستند.

-
آیا این قطعه الکترونیکی را می توان در ایران تولید کرد؟
یکی از قطعات پرمصرفی که امکان تولید آن در کشور جای بررسی دارد، مقاومت صفر اهم است. قیمت این نوع مقاومت ها در بازار معمولا بالاتر از مقاومت های معمولی است.
-
اظهارنظرهای کلی شبیه به این که "فلان میکروکنترلر اصلا به درد کارهای صنعتی نمی خورد" را بیشتر به حساب ناآگاهی و کم اطلاعی شخص گوینده بگذارید و چنین نظرات خامی را مبنایی برای تصمیم گیری های خود قرار ندهید.
-
نقل تجربه ای از یکی از صنایع:
چندین سال پیش در یکی از صنایع، دو نوع دستگاه با عملکرد مشابه در دو ردیف مختلف در سالنی نصب شده بودند. منبع تغذیه این دستگاه ها که ساخت کشور ایتالیا بودند در یک ردیف همگی از نوع سوییچینگ و در ردیف دیگر از نوع خطی بودند. با توجه به قرار داشتن محل این کارگاه در حوالی بازار تهران و استفاده صنعتی از برق مسکونی در آن منطقه، هر چند وقت یک بار نوسانات شدیدی روی برق ایجاد می شد که این نوسانات آسیب های زیادی را به دستگاه های الکترونیک وارد می کرد. در شرایط وجود این نوسانات مشاهده شد که آسیب وارد شده به دستگاه های با منبع تغذیه سوییچینگ چندین برابر بیشتر از دستگاه هایی بود که منبع تغذیه آنها خطی بودند. این پدیده قابل تامل می تواند ناشی از طراحی ضعیف و غیر اصولی منابع تغذیه سوییچینگ موجود در دستگاه ها بوده باشد.
-

همه چیز درست است ولی پروژه جواب نمی دهد؟
بسیار پیش می آید که علیرغم درست بودن آرایش سخت افزاری و صحت نرم افزار و رعایت اصول طراحی مدار چاپی و سایر موارد مرتبط، مدار و سخت افزار به درستی جواب نمی دهد و یا می سوزد و مشکلات مختلفی را ایجاد می کند و شخصی هم که درگیر کار با سخت افزار و نرم افزار است، گیج می شود و نمی فهمد که دلیل این مشکلات از کجاست. در شرایط امروز بازار داخلی الکترونیک باید نقش ویژه ای را برای میزان اعتبار قطعات تهیه شده از بازار در نظر بگیریم و این احتمال را که جواب نگرفتن از یک مدار و سخت افزار ناشی از تقلبی و fake بودن قطعات آن باشد بصورت جدی مد نظر قرار دهیم. هیچ معلوم نیست که ماهیت یک قطعه خریداری شده از بازار با آنچه که در دیتاشیت آن نوشته شده مطابقت داشته باشد و به اصطلاح ظاهر آن با باطنش یکی باشد. وجود قطعات تقلبی، یکی از معضلات بزرگ در بازار قطعات الکترونیک ایران است.
-

آیا شایسته است که تا این حد ناتوان باشیم؟
آیا شایسته است که با این سطح از منابع طبیعی و استعدادها و نیروی های انسانی و تنوع اقلیمی و پیشینه تاریخی و فرهنگی، تا این حد ناتوان باشیم که اگر مثلا کره ای ها یا فرانسوی ها یا چینی ها و دیگران به ما خودرو یا لوازم خانگی یا قطعات یا سایر موارد مشابه را نفروشند اینطور به دست و پا زدن بیافتیم و بازار دچار هرج و مرج شود؟ هرچند تولید در این مملکت به دلایل موانع و مشکلاتی که بر سر راه آن وجود دارد کار بسیار مشکلی است و تولید کننده باید به اصطلاح کفش آهنین بپوشد و از هفت خوان رستم بگذرد تا بتواند تولیدش را به سرانجام برساند. اما در بین همه علل و عواملی که تقصیرها را برای این وضعیت می توانیم به گردن آنها بیاندازیم، نقش روحیه مصرف گرایی و تن به کارهای سخت ندادن و راحت طلبی نهادینه شده در جامعه را هم نباید دست کم بگیریم.در طول این سال ها چه بسیار تولیدکنندگانی که برای راحتی و سود بیشتر تولید خود را تعطیل کردند و بجای آن از شرکت های خارجی نمایندگی گرفتند و آنچه را که می توانستند تولید کنند و با تلاش به استانداردهای جهانی نزدیک کنند، از خارج وارد کردند و برای مصرف کننده هم اصلا مهم نبود که پولی که برای تولید این محصول صرف شده به جیب کارگر ایرانی می رود یا مثلا کارگر چینی و کره ای. اگر به تولید کالای ایرانی و مصرف آن به غیر از مباحث اقتصادی و سود و زیان شخصی از وجه حساسیت و غیرت ملی هم یک نگاه جمعی داشتیم، احتمالا امروز با وضعیت بهتری مواجه بودیم و تا این حد وابستگی نداشتیم که هر شرکت درجه چندمی در دنیا بتواند ما را تحت فشار قرار دهد.
-

ترکیب عوامل زیر:
1- افزایش قیمت شدید بسیاری از قطعات الکترونیک در مقایسه با چند ماه پیش
2- عدم وجود کشش در بازار برای افزایش قیمت های محصولات به همان نسبتی که قطعات گران شده اند
3- مشکلات بوجود آمده برای واردات قطعات
4- رکود در بازار
متاسفانه سبب شده که فشار زیادی به برخی از تولیدکنندگان محصولات الکترونیکی برای ادامه کار و باقی ماندن در عرصه رقابت وارد شود.
-

امروز مبلغ پنج میلیون تومان به حساب نفر اول مسابقه علمی سال 1396 واریز شد. این جایزه بصورت مشترک از طرف سایت knowledgeplus.ir و شرکت فن آموز با انگیزه خیرخواهی و کمک به رشد دانش در کشور پرداخت شد. ممکن است این سوال مطرح شود که در این شرایط سخت اقتصادی و وقتی هزینه ای برای ثبت نام در مسابقه دریافت نشده و اطلاعات طرح برنده هم به رایگان در اختیار بقیه قرار میگیرد، ما چه کاره هستیم و چه وظیفه ای داریم که با وجود مشکلات شخصی بخواهیم به دیگران جایزه بدهیم؟ برای این سوال بر اساس معیارهای رایج در جامعه پاسخ چندان قابل قبولی نمی توان ارائه کرد. اما یک جواب هست. چرا از بودجه شخصی جایزه داده ایم؟ چون اینجا ایران است. و ما عاشق رشد و پیشرفت ایران هستیم.
-
اخیرا در جریان صحبتی با یکی از فروشندگان جمهوری در مورد میزان مصرف میکروکنترلرهای مختلف، ایشان اظهار می کرد که به دلیل گران شدن بیش از حد برخی از خانواده های میکروکنترلر، تعدادی از مشتریان که قبلا از خانواده های قوی تری استفاده می کردند دوباره به استفاده از شماره های ارزان قیمت AVR مثل ATmega8 روی آورده اند و میزان فروش میکروکنترلرهای گران قیمت بسیار پایین آمده است.
-
راحتی یا کارایی. برای یک متخصص کدام مهم تر است؟
سال ها پیش اپراتور یک دستگاه صنعتی در برابر درخواستی برای انجام یک محاسبه ساده مثل ضرب دو عدد و وارد کردن حاصل به عنوان ورودی یک دستگاه، جمله تامل برانگیزی را به این شرح گفت که: "مهندس ما نمی توانیم از مغز خود کار بکشیم". در واقع از منظر آن فرد هر ساز و کاری در دستگاه که مستلزم کار کشیدن از مغز بود یک عیب و ضد ارزش محسوب می شد که شاید برای شخصی در آن جایگاه این یک اعتراض به حق و موجه بوده باشد. اما مشکل این است که این رویکرد اصالت کار نکشیدن از مغز و تمایل به روش ها و ابزارهای ساده تر اکنون به سطوح آموزش عالی و دانشجویان و حتی برخی متخصصان تسری پیدا کرده و میران راحتی کار با یک ابزار به یکی از اصلی ترین و اولیه ترین ملاک ها تبدیل شده است. در مورد افراد غیر حرفه ای، این ترجیح در استفاده از روشهای ساده تر هیچ اشکالی ندارد و حتی بسیاری از ابزارهای ساده اصولا برای استفاده توسط همین نوع افراد ساخته شده اند. اما برای یک فرد متخصص و حرفه ای مسئله کاملا متفاوت است و از آنجایی که رسیدن به بهترین نتیجه و خروجی لزوما همیشه با راحت ترین روش ها ممکن نیست، اگر یک متخصص عادت کند که فقط در مسیرهای آسان تر حرکت کند و از ابزارهای ساده تر استفاده کند، عملا خود را در رسیدن به بهترین نتایج محدود کرده است. از این منظر برای یک متخصص حرفه ای که می خواهد بهترین باشد معمولا راحتی در برابر کارایی از درجه دوم اهمیت برخوردار است و روشی را انتخاب می کند که برای کاربرد مورد نظرش بهترین نتیجه را ایجاد کند. حتی اگر آن روش، سخت تر و پیچیده تر باشد. البته این بدین معنا نیست که همیشه برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید از روش ها و ابزارهای پیچیده تر و سخت تر استفاده شود و اگر در کاری با استفاده از یک ابزار ساده تر بتوانیم به نتیجه مطلوب برسیم، تعصب به خرج دادن و نفی مطلق آن ابزار ساده هم می تواند چندان موجه نباشد.
-

در مورد نگرانی ها و فرصت ها برای فعالیت در رشته الکترونیک:
برای نگران شدن نسبت به آینده کاری در الکترونیک نیازی نیست که خیلی به دنبال دلیل بگردیم. از گرانی و کمیاب شدن قطعات و ماژول ها و مواد اولیه گرفته تا بلاتکلیفی در کارها و رکود و کمبود بودجه، همه از عوامل بازدارنده ای هستند که ذکر آنها به عنوان عامل نگرانی به نوعی تکرار مکررات محسوب می شود. اما این همه قضیه نیست و این سکه روی دیگری هم می تواند داشته باشد. واقعیت آن است که ما در کشوری با جمعیت بیش از 80 میلیون نفر زندگی می کنیم و این جمعیت، مجموعه ای از نیازهای واقعی و غیر کاذب را دارند که این نیازها در هرصورت باید برآورده شوند و کارهای مرتبط با این نیازها بعد از مدتی چاره ای ندارند که از رکود خارج شوند و به هر قیمتی به فعالیت خود ادامه دهند. تا قبل از این سود بیشتر در واردات و دلالی بود و تولیدکننده های داخلی در برابر سود شیرین حاصل از واردات و رویکرد مافیاهای مختلف موجود در بازار که کمتر اجازه عرض اندام به تولیدکننده داخلی را می دهند، در بسیاری از موارد مجبور بودند دست ها را به علامت تسلیم بالا ببرند. اما در شرایطی که واردات محصولات ساخته شده بسیار سخت و گاهی ناممکن شده و قیمت تمام شده اجناس وارداتی هم به دلیل افت ارزش ریال بسیار بالا رفته، وجود این نیازهای جاری در کشور زمینه کار را برای افراد و مجموعه های توانمند و صاحب دانش و تجربه بالا فراهم می کند تا به شرط امکان تهیه قطعات و ماژول ها و مواد اولیه حتی به قیمت بالا، از این فرصت برای رشد خود و پاسخ دادن به نیازهای موجود و پر کردن جای خالی محصولات وارداتی استفاده کنند. بر این اساس جستجو برای یافتن نیازهایی که در برآورده کردن آنها توقف و مشکلی ایجاد شده و انجام آن از عهده ما بر می آید، در شرایط فعلی می تواند رویکردی هوشمندانه باشد.
-

مشاهدات امروز از بازار قطعات جمهوری:
امروز که مصادف با افزایش قیمت دلار تا بیش از 11000 تومان بود، در مراجعه به فروشندگان متعدد در بازار جمهوری سه رویکرد مشاهده شد که به آنها اشاره می شود:
1- برخی از فروشندگان خاص قیمت های خود را حتی به میزانی بسیار کمتر از افزایش قیمت دلار بالا برده اند که یک دلیل آن می تواند رکود موجود در بازار و نیاز به نقدینگی باشد.
2- برخی دیگر سعی می کنند قطعات خود را منصفانه و با توجه به میزان افزایش قیمت دلار و یوان و هزینه های مرتبط به فروش برسانند و رویکرد سوء استفاده از شرایط موجود را ندارند.
3- اما گروه دیگری هم وجود دارند که متاسفانه تا حد ممکن در حال ماهیگیری از آب گل آلود هستند و تا جایی که به اصطلاح تیغشان می برد و زورشان می رسد مشغول استفاده از این شرایط و افزایش قیمت ها به شکل کاملا بی ضابطه هستند .
حاصل آنکه وضعیت نابسامان فعلی فرصتی را فراهم کرده تا بتوانیم آنها را که با وجود موانع موجود سعی می کنند قطعات را با قیمت مناسب به دست تولید کنندگان برسانند و الکترونیک را زنده نگه دارند و آنها که فقط به فکر منافع شخصی خود و سوء استفاده شدید از این وضعیت هستند هر چه بهتر بشناسیم.
-

افزایش قیمت میکروکنترلرهای AVR و اهمیت توانایی در برنامه نویسی به زبان اسمبلی:
برنامه نویسی به زبان اسمبلی کاری سخت و مشکل است و استفاده از این روش در اکثر کاربردها توجیه پذیر نیست. اما با توجه به افزایش قیمت تا چند برابر میکروکنترلرهای AVR و XMEGA، وجود توانایی و تسلط در این نوع برنامه نویسی می تواند از این جهت بسیار با اهمیت باشد که از طریق قابلیت های این زبان گاهی می توان کارهایی را انجام داد که در صورت استفاده از زبان های سطح بالا مجبور می شویم از میکروکنترلر قوی تر و گران تری استفاده کنیم. مثلا ممکن است پروژه ای را که با زبان های سطح بالا با ATmega32 انجام داده ایم از طریق قابلیت های زبان اسمبلی و کاهش استفاده از Flash یا Sram بتوانیم با ATmega16 انجام بدهیم که این به معنای کاهش قیمت در تولید محصولات در تعداد بالا خواهد بود. از نظر توان پردازشی هم در مواقعی با یک میکروکنترلر ضعیف تر و زبان اسمبلی، کارها و عملیاتی را می توانیم انجام دهیم که در صورت استفاده از زبان های سطح بالا به میکروکنترلر قوی تری به لحاظ توان پردازشی نیاز داشته باشد. برای آموزش زبان اسمبلی AVR و XMEGA می توانید به بخش های 76 تا 91 فیلم های آموزش AVR مراجعه کنید.
-

این مطلب تنها یک نقل قول است و صحت و سقم آن به عهده گوینده است. یکی از فروشندگان معتبر جمهوری در مورد روش تشخیص رگولاتورهای 7805 اوریجینال موجود در بازار می گفت که در حال حاضر روی رگولاتورهای اصلی و با کیفیت عبارت CHN نوشته شده است.
-
تجارت در جای خود فعالیتی ارزشمند و محترم است که می تواند مکمل تولید باشد و تولید و تجارت مانند دو بال در کنار یکدیگر هستند که رشد اقتصادی را به پرواز در می آورند. اما وقتی در جامعه ای تلاش چندانی برای تولید نشود و اکثریت بخواهند فقط تاجر و به اصطلاح بیزینس من باشند و شعار غالب در جامعه این باشد که نان در دلالی و درصد گرفتن است، آنگاه اگر جنس و کالایی را برای فروش به ما ندادند وضعیت همین می شود که می بینیم.
-
معرفی قطعه:
آی سی IR2175 یک سنسور جریان با قابلیت اندازه گیری جریان بصورت Float است که خروجی آن موجی با مدولاسیون pwm است. با استفاده از این آی سی نیاز به اندازه گیری آنالوگ توسط ADC بر طرف می شود و برای اندازه گیری جریان کافی است Duty Cycle موج خروجی توسط میکروکنترلر محاسبه شود. این قابلیت در برخی از کاربردها مزیت بسیار مهمی محسوب می شود.
-
گنج:
چند روز پیش در بازار در مورد قیمت یک دستگاه صنعتی پر مصرف اعلام کردند که قیمت آن قبلا 1 میلیون تومان بوده اما اکنون به 4.5 میلیون تومان رسیده است. قیمت قطعات این دستگاه در همین وضعیت فعلی در حد چند صد هزار تومان است و مسئله اصلی در ساخت آن فقط دانش فنی بالا و قدرت برنامه نویسی است. آیا گنج فقط در بیابان ها و خرابه ها و زیر دریاها پیدا می شود؟
-

یکی از دوستان بسیار فعال و پویا در امر تولید امروز در این مورد توضیح می دادند که ما نوع خاصی از موتورهای صنعتی را قبلا از بازار تهیه می کردیم. اما به دلیل گران شدن بیش از حد این موتورها در شرایط اخیر، تصمیم گرفتیم خودمان آن موتور را با استفاده از مبانی ماشین های الکتریکی از پایه طراحی کنیم و بسازیم. در نهایت هم جواب بسیار خوبی از کار خود گرفتیم و به دلیل رسیدن به این دانش فنی، دیگر مشکلات واردات این محصول روی کار ما اثری ندارد. این یک مثال از شرایطی است که فشار ناشی از بالا رفتن قیمت دلار و مشکلات در واردات سبب شده فرمول هایی که تا قبل از این تنها کاربردشان پاس کردن امتحانات پایان ترم بوده، از مرحله تئوری به وضعیت کاربردی و عملیاتی برسند و دانش پایه تولید یک محصول از طریق مصرف علم موجود در کتاب ها بدست آید.
-
اگر قصد فعالیت حرفه ای به عنوان برنامه نویس میکروکنترلر را دارید، به این نکته توجه کنید که پروژه های مهم و پیشرفته ای برای میکروکنترلرها وجود دارند که انجام آنها در گرو تسلط کافی به علم ریاضیات و مباحث مطرح شده در مثلثات و ریاضی 1 و 2 و معادلات دیفرانسیل و محاسبات عددی و ... است.
-
بنا به گفته یک وارد کننده قطعات، علت افزایش شدید قیمت برخی خازن های SMD در چین این است که مواد اولیه این خازن ها از آمریکا به چین وارد می شود و در درگیری های تجاری بین چین و آمریکا، قیمت این مواد افزایش زیادی داشته که موجب بالا رفتن قیمت خازن های تولید شده توسط چین شده است. این مطلب تنها یک نقل قول است و صحت آن به عهده گوینده است.
-
نکاتی از زبان برنامه نویسی C:
در زبان C نام هر آرایه معادل با آدرس اولین عضو آرایه در حافظه است. به بیان دیگر نام آرایه معادل با اشاره گری است که به اولین عضو آرایه در حافظه اشاره می کند.
-

بین "کار کردن با یک میکروکنترلر در حد راه اندازی" و "رسیدن به توانایی استفاده از حداکثر قابلیت های یک میکروکنترلر"، فاصله ای است به مقیاس تفاوت یک مبتدی و یک حرفه ای.
-
نقل یک تجربه عملی:
از چند هزار میکروکنترلر AVR نصب شده در صنعت در طول 14 سال گذشته (با رعایت نکات طراحی)، تاکنون موردی مبنی بر پاک شدن حافظه Flash یا Eeprom میکروکنترلر مشاهده نشده است.

-
از اهمیت سه چیز برای پیشرفت در الکترونیک غافل نشوید:
1- وجود حوصله کافی برای پرداختن به جزییات پیچیده و وقت گیر
2- توانایی مطالعه متون تخصصی به زبان اصلی
3- اسیلوسکوپ
-

اخیرا در جریان ثبت نام خودرو از طریق سایت شرکت سایپا اعلام شد که تعداد متقاضیانی که برای خرید چند ده هزار خودرو مراجعه کرده اند بسیار بیشتر از تعداد خودروهای عرضه شده بوده است. در این ایام که اکثر نگاه ها به تحولات جاری از منظر ناامیدکننده و منفی است، به این خبر از این زاویه هم می توان نگاه کرد که پس در جامعه ما، هم نیاز به محصولات و کالاهای مختلف فراوان است و هم آدم های به اصطلاح دست به جیب که آماده پرداخت چند ده میلیون تومان پول به شرط رفع نیازشان هستند. این مثال البته در مورد خودرو بود. اما طیف وسیعی از نیازهای مشابه را می توان مثال زد که بصورت مستقیم به الکترونیک مربوط می شوند و اگر بتوانیم نزدیک ترین آنها را به توان و تخصص خود شناسایی کنیم و در جهت برطرف کردن آن نیازها حرکت کنیم، مشتری و خریدار به حد کافی وجود دارد. پس نیاز هست. مشتری آماده پرداخت پول هم هست. برطرف کردن بسیاری از این نیازها هم ممکن و عملی است. این گوی و این میدان.
-
در چند روز گذشته با تولید کننده های مختلفی در حوزه الکترونیک صحبت شد که از میان آنها برخی از تولیدکنندگانی که در تولیداتشان یک ارزش افزوده ناشی از دانش فنی وجود دارد به نحوی که فاصله قیمت محصول با قیمت قطعات و مواد اولیه زیاد است و همچنین رقبای خارجی دارند که قیمت محصولات آنها به حدی گران شده که استفاده از محصول داخلی را توجیه پذیر کرده است، حتی با وجود بالا رفتن قیمت دلار و سخت شدن تهیه قطعات، از رونق کار خود راضی بودند.
-
داستانی واقعی از یک امانت داری و عمل کردن به قولی که شکستن آن می توانست سودهای مالی هنگفتی را ایجاد کند:
در اوائل دهه 80 مدیر فعلی یکی از مجموعه هایی که امروز به یکی از بزرگترین شرکت های تولید کننده تجهیزات تعمیرگاهی و از جمله دستگاه های دیاگ تبدیل شده است (به اختصار شرکت م.آ.ث)، جزییات اطلاعات رد و بدل شده بین دستگاه دیاگ و چندین مدل خودرو را به منظور نوشتن برنامه میکروکنترلر یک دیاگ مستقل از کامپیوتر در اختیار قرار داد و از منظر اخلاقی این قول به او داده شد که از این اطلاعات برای تولید دیاگ به عنوان یک رقیب استفاده نشود. آن پروژه انجام شد و مبلغی هم برای نوشتن نرم افزار نسخه ای که احتمالا اولین دیاگ از این نوع در ایران بود دریافت شد و کار در آن مرحله به اتمام رسید. اما با توجه به پتانسیل بسیار بالای اقتصادی که به خصوص در آن زمان در این کار وجود داشت، عدم رعایت امانت داری و شکستن این قول و تبدیل شدن به رقیب آن مجموعه می توانست به سودهای عظیمی در مقیاس میلیاردها تومان در طول زمان منجر شود. اما تنها به دلیل همان قول شفاهی و تعهد اخلاقی، هیچ گاه از آن اطلاعات برای تولید دیاگ استفاده نشد. به اصطلاح ضرب المثل، مرد است و حرفش.
-

در این پست شرح داده می شود که چگونه سری کردن دیود در مسیر تغذیه یک مدار پل با بار سلفی می تواند مطابق با سوال مطرح شده در نظرسنجی منجر به سوختن بخش قدرت شود. در قطع و وصل مکرر سوئیچ ها هنگام استفاده از روش هایی مانند pwm و در زمان خاموش بودن توام سوئیچ ها، جریان بار سلفی از طریق دیودهای معکوس موازی شده با سوئیچ ها به سمت باس dc هدایت می شود. اگر ظرفیت خازن موازی با باس در حدی نباشد که بتواند مانع افزایش غیرمجاز ولتاژ شود و مسیر حرکت معکوس جریان به سمت منبع تغذیه توسط یک دیود مسدود شود، ولتاژ باس dc می تواند لحظاتی چنان بالا برود که سبب سوختن سوئیچ های قدرت در پل شود. به عبارت دیگر برگشت انرژی به مدار و سد شدن مسیر معکوس جریان به سمت تغذیه توسط دیود می تواند باعث بالا رفتن بیش از حد ولتاژ و آسیب به بخش قدرت شود. در درایورهای موتور بحث بالا رفتن ولتاژ تغذیه به دلیل برگشت انرژی موتور و وارد شدن موتور به مد ژنراتوری اهمیت ویژه ای دارد. یکی از روش های مقابله با این امر، سری کردن یک مقاومت وات بالا با یک سوئیچ نیمه هادی و موازی کردن کل مجموعه با باس dc است. حال اگر ولتاژ باس به دلیل برگشت انرژی از یک حد بالاتر برود، سوئیچ سری شده با مقاومت روشن می شود و انرژی اضافی از طریق مقاومت تلف می شود. در این رابطه مبحث Dynamic Braking را مطالعه کنید.
-
در مواجهه با این وضعیت کار و دلار و شرایط جاری دو رویکرد را می توانیم در پیش بگیریم. روش اول این است که تا جایی که می توانیم روحیه خودمان و دیگران را تضعیف کنیم. دائم از ناتوانی و نقاط منفی حرف بزنیم و مطالب ناامید کننده فوروارد کنیم. هر پیشنهاد مثبتی را مسخره کنیم و به آن نیشخند بزنیم. نقاط قوت خود را به کلی نادیده بگیریم و هیچ تلاشی برای بهبود اوضاع انجام ندهیم. و خلاصه اینکه اجازه بدهیم ناامیدی و روحیه منفی، سراسر وجودمان را فرا بگیرد تا جایی که توان انجام هر حرکت مثبتی از ما سلب شود. و اما روش دوم که نقطه مقابل روش اول است بصورت خیلی خلاصه اتخاذ رویکرد مثبت اندیشی توام با واقع بینی و فرصت شناسی متناسب با این شرایط است. اگر به روش و رویکرد دوم متمایل هستید، مراقب کسانی باشید که دائما شما را ناامید می کنند و افکار منفی و روحیه ناتوانی را در شما تقویت می کنند.
-
خوشبختانه قیمت دلار در حال کاهش است و این امیدواری وجود دارد که به سطوح پایین تری هم برسد. اما به مصداق این ضرب المثل که زمستان می رود و روسیاهی اش به ذغال می ماند، آن دسته از فروشندگان قطعاتی که از این شرایط و نیاز بازار سوء استفاده کردند و قطعات استوک و در انبار مانده خود را بر اساس دلار 30000 تومانی و 40000 تومانی فروختند رفتارشان فراموش نخواهد شد. و در نقطه مقابل فروشندگانی که به یاری جامعه الکترونیک آمدند و سعی کردند در حد توانشان نگرانی ها برای تامین قطعات را مرتفع کنند، عملکردشان جای قدردانی و تشکر فراوان دارد.
-
یک ساز و کار الکترونیکی برای فروش قسطی:
فرض کنیم قرار باشد که یک دستگاه گران قیمت که دارای بخش الکترونیک هم هست بصورت قسطی به فروش برسد. اما فروشنده از این نگران است که بعد از تحویل دستگاه، خریدار قسطهای خود را در موعد مقرر پرداخت نکند و پول او را ندهد. مشاهده شده که برای رفع این مشکل در برخی دستگاه ها در تاریخ های مشخصی دستگاه از کار می افتد و برای ادامه کار باید پسوردی به دستگاه داده شود و این پسورد تنها در صورتی از طرف فروشنده در اختیار خریدار قرار داده می شود که قسط خود را در موعد مقرر پرداخت کرده باشد. پیاده سازی این ساز و کار توسط کدنویسی و استفاده از سخت افزار مناسب قابل انجام است.
-

نکته طراحی مدار:
خازن هایی که دارای ظرفیت های بالایی هستند و با ولتاژهای بزرگ شارژ می شوند، حتی بعد از قطع تغذیه تا مدت ها می توانند ولتاژهای خطرناکی را در دو سر خود حفظ کنند به نحوی که دست زدن به مدار حتی در وضعیت خاموش بودن آن منجر به برق گرفتگی شود. در این راستا معمول است که به موازات چنین خازن هایی مقاومتی با توان و مقدار مناسب قرار داده شود تا بعد از قطع تغذیه، بار خازن از طریق مقاومت تخلیه شود و ولتاژ دو سر آن پایین بیاید.
-

مطابق مشاهدات میدانی در بازار الکترونیک، رشد قیمت برخی از انواع مقاومت و خازن و دیود و ... در بازار بسیار بیشتر از میزان افزایش دلار و یوان بوده که دلیل اصلی آن، کمبود قطعات به دلیل مشکلات موجود در واردات و ترخیص قطعات است. در واقع این تحریم ها و افزایش قیمت ارز نیست که سبب شده برخی قیمت ها تا این حد افزایش پیدا کنند. بلکه سیاست گذاری های غلط و ایجاد مانع برای واردات و ترخیص قطعات از گمرک است که چنین وضعیتی را ایجاد کرده است.
-
در مورد سوال نظرسنجی t.me/KnowledgePlus/1032 به این نکته توجه کنید که مقدار اولیه رجیستر OSCCAL در نمونه های مختلف یک شماره لزوما با هم برابر نیستند و از همین خاصیت می توان برای نوشتن برنامه هایی استفاده کرد که روی شماره هایی که دارای همان مقدار اولیه OSCCAL نباشند، کار نکند.
-

استاد سخن سعدی می فرماید:
چنان قحط سالی شد اندر دمشق - که یاران فراموش کردند عشق
شاید به نظر برسد که بر اثر تحولات ایام اخیر و مشکلات کاری و اقتصادی، رویکرد سایت و کانال برای قرار دادن محتوای آموزشی تغییر کرده و به قول جناب سعدی به فراموشی سپرده شده است. اما اینطور نیست و به اصطلاح دیر و زود دارد ولی سوخت و سوز ندارد. در آینده ضبط بخش های جدیدی از فیلم های آموزشی مجددا شروع خواهد شد.
-
یکی از مباحثی که یاد گرفتن آن در برنامه نویسی میکروکنترلرها بسیار کاربردی و مهم است، تغییر برنامه داخلی میکروکنترلر از طریق BootLoader با لحاظ Encryption است. این امکان که firmware یک محصول بعد از خریداری، قابلیت ارتقاء و آپدیت را داشته باشد مزیت بسیار مهمی برای آن محصول محسوب می شود. در بسیاری از محصولات پیشرفته الکترونیکی، وجود این قابلیت یک پیش فرض بدیهی است و حتما باید وجود داشته باشد. درصد بالایی از کسانی که حتی سال ها با میکروکنترلرها برنامه نویسی کرده اند، در این مبحث ضعف دارند و به ابعاد آن مسلط نیستند.
-
دو آدم مختلف یکی بسیار سنگین وزن و حجیم و دیگری سبک وزن و چالاک و سریع را در نظر بگیرید. اگر بخواهیم ضربات سنگین و متوالی را به این دو نفر وارد کنیم تا از مکانی که در آن مستقر هستند به عقب پرتاب شوند، آن شخص سبک وزن با سرعت و چالاکی که دارد در برابر ضربات، خیلی سریع به اصطلاح جا خالی می دهد تا از محل خود به عقب پرتاب نشود. اما آن شخص سنگین وزن ضربات را با جرم و اینرسی بالایی که دارد تحمل می کند و به همین دلیل است که از جای خود تکان نمی خورد. حال اگر سرعت ضربه های متوالی بسیار بالا برود، شخص سبک وزن تا حدی که سرعت و چالاکی او اجازه می دهد می تواند از برخورد ضربات مصون بماند و اگر سرعت ضربات از یک حد بیشتر شوند دیگر نمی تواند در برابر آن جا خالی بدهد و ضربات به او برخورد می کنند و در نهایت به عقب پرتاب خواهد شد. اما مسئله برای شخص سنگین وزن فرق می کند و در هر حال سنگینی و اینرسی بالای او است که باعث می شود علیرغم برخورد ضربات سریع به او باز هم در جای خود مستقر بماند و به عقب پرت نشود. این مثال نمادین از این جهت مطرح شد که به تفاوت بین منبع تغذیه هایی با رگولاتورهای سریع و خازن های خروجی کوچک در مقایسه با رگولاتورهایی با خازن های بزرگ در خروجی تغذیه اشاره شود. هر چه هم که سرعت تصحیح خروجی در یک رگولاتور بالا باشد، اگر تغییرات و اغتشاشات ناشی از نویز و ضربات ولتاژ و مانند آن در ورودی رگولاتور از یک حد سریع تر باشند، نوسانات سریع ممکن است از طبقه رگولاتور عبور کنند و موجب ایجاد مشکل در عملکرد میکروکنترلر شوند. اما وجود یک اینرسی بالا در برابر تغییرات ولتاژ ناشی از قرار گرفتن خازن های بزرگ در طبقه خروجی تغذیه که می تواند از موازی کردن خارن های الکترولیت و تانتالیوم و خازن های فرکانس بالای کوچکتر حاصل شود به دلیل اینرسی ذاتی خازن ها در مقابل تغییرات ولتاژ، مصونیت تغذیه در برابر نویزها و اغتشاشاتی را که دارای طیف وسیعی از فرکانس هستند بالا می برد و در واقع خاصیت ذاتی خازن ها عملکرد رگولاتور برای تثبیت ولتاژ را می تواند تسهیل کند. به همین دلیل است که از بین تمهیدات مختلفی که برای مقابله با نویزها و نوسانات فرکانس بالا در ولتاژ ورودی رگولاتور در نظر گرفته می شود، وجود طبقات موازی خازن ها شامل خازن هایی با مقادیر بزرگ در خروجی رگولاتور از موثرترین این تمهیدات است. البته در صورت قرار دادن خازن هایی با مقادیر بزرگ در خروجی رگولاتورها نکات حفاظتی (مانند قرار دادن دیود معکوس بین ورودی و خروجی رگولاتورهای خطی) به منظور جلوگیری از سوختن رگولاتور باید رعایت شود.

-